Een artikel uit De Stentor, 24 juni 2005, door Bert Felix, "Ragfijne en barokke klanken" vullen Hervormde Kerk in Beekbergen.

Lees ook het artikel van Het Apeldoorns Stadsblad van 19 april 2005 over de historie van het orgel. Lees verder . . . . .

De eerste aanvraag voor een cd-opname is al binnen. Het nieuws van de terugkeer van het gerestaureerde orgel in de Hervormde Kerk in Beekbergen sijpelt door in kennerskringen. Ook de drie vaste organisten van de kerk komen tussen de bedrijven door een kijkje nemen bij de opbouw van het orgel. En vooral: even luisteren naar het ragfijne, soms imposante geluid. Voor de Beekbergense kerkgemeente is het een mooie week.

      
Orgelbouwer Ide Boogaard legt de laatste hand aan het opbouwen van het gerestaureerde en uitgebreide orgel van de Oude Kerk in Beekbergen (foto Cees Baars).

Levin de Kam, vaste organist van de kerk, is blij met de restauratie. "Het orgel was de laatste jaren gauw ontstemd. Bovendien bleven er tonen hangen. Dat detoneert en je moest allerlei trucs uithalen om ze weer los te krijgen. Na de dienst kroop er dan iemand het orgel in om de veren weer goed te zetten". De organist heeft al enkele keren op de kruk achter het orgel plaatsgenomen. Geen eenvoudig werkje, want de opstelling van het orgel is flink veranderd. Zo zit de organist niet langer aan de zijkant, maar aan de achterkant. Daarmee hebben kerk en orgelbouwer de oorspronkelijke stituatie hersteld. Maar de ruimte is krap, omdat er een grote kast met baspijpen is bijgekomen, een uitbreiding van het orgel.

De uitbreiding staat overigens los van het oorspronkelijke orgel, dat als rijksmonument ongemoeid moest worden gelaten. Orgelbouwer Boogaard heeft daarnaast, in nauw overleg met de kerk en de Rijksdienst voor de Monumenten- zorg, diverse latere wijzigingen ongedaan gemaakt. "Er lagen nog grote houten pijpen bij een aannemer opgeslagen.
Die hebben we gerestaureerd en teruggeplaatst".

Met de terugkeer van de organist naar de achterkant van het orgel heeft Boogaard ook een onevenwichtigheid in de klank van het orgel verholpen. Oorzaak daarvan was de langere afstand en ingewikkelde overbrenging naar een deel van de pijpen. Voordeel van de directe besturing is ook de articulatie die de organist kan aanbrengen: met zijn aanslag van de toetsen kan hij de klankkleur beïnvloeden. Nadeel van de plek is dat de organist niet kan zien wat er in de kerk gebeurt. Maar daar schiet de moderne techniek hem te hulp, want hoe ouderwets het smalle wenteltrapje naar en boven en de knoppen van de verschillende registers van het oude orgel ook aandoen, boven het dubbele toetsenbord geeft een monitor een beeld van de kerk. "Je moet toch weten wanneer je met spelen moet beginnen. We hebben ook kleine luidsprekers, die zijn aangesloten op een microfoon die deze week boven in de kerk is opgehangen. Dan kun je horen hoe het orgel in de kerk klinkt", zegt De Kam.

Handig voor de organist, zeker als hij de zware bassen van het orgel inzet. De dikke pijpen zitten in een nieuwe kast pal chter de rug van de organist. Om ze in werking te stellen, moet hij achter zich een knop uittrekken. Het resultaat is overweldigend. Het geluid van het orgel is voller geworden en de lage tonen maken indruk. "Dat is vooral belangrijk voor de concerten die hier worden gegeven. Ook in de kerkdienst gebruiken we enkele van die bassen, maar als je Bach wilt spelen, moet je toch meer van die pijpen hebben", zegt De Kam.

Volgens Boogaard is de Duitse herkomst van bouwer Schiller terug te vinden in het orgel. "Het orgel heeft een ragfijne barokke klank. Veel orgels zijn van de bekende orgelbouwer Naber. Maar die zijn toch wat boerser".

Lees ook het artikel van het Apeldoorns Stadsblad over de achtergronden van de Oude Kerk . Lees verder . . . . .